Themawandeling: Op weg naar elf! Van Oeteldonk Centraol naar Het Noordbrabants Museum in 1 uur en 11 minuten v.a. € 11,11
Boek nu!
Themawandeling: Op weg naar elf! Van Oeteldonk Centraol naar Het Noordbrabants Museum in 1 uur en 11 minuten v.a. € 11,11
Boek nu!
Dikke stadsmuren, verborgen bastions en een slim systeem voor het water. De vestingwerken van Den Bosch vertellen het verhaal van een stad die zich eeuwenlang wist te verdedigen. Wanneer je door ‘s-Hertogenbosch wandelt, loop je door deze geschiedenis. Ontdek hoe de stad uitgroeide tot één van de sterkste vestingsteden van heel Europa.
Al vanaf haar stichting, rond 1185, is Den Bosch een vestingstad. De stadsmuur beschermde de inwoners tegen de vijand, maar ook tegen het altijd aanwezige water. Door de eeuwen heen groeiden de verdedigingswerken uit tot een indrukwekkende gordel van muren, poorten en bastions met een omtrek van ongeveer 6,5 kilometer. Die dubbele functie, verdediging tegen de vijand en het water, maakt de Bossche vesting erg bijzonder in Nederland.
De vesting Den Bosch werd tijdens het beleg van 1629 flink op de proef gesteld. Legeraanvoerder Frederik Hendrik slaagde erin om, na een maandenlange belegering en slimme militaire technieken, de stad alsnog in te nemen. Het is één van de meest bepalende gebeurtenissen uit de geschiedenis van Den Bosch. En een gebeurtenis die je (als je goed kijkt) op veel plekken in de stad terug kunt vinden.
De bijnaam ‘Moerasdraak’ heeft Den Bosch te danken aan moerassen die de stad omringden. Door bij dreiging het omliggende land bewust onder water te zetten veranderde de omgeving in een onbegaanbaar moeras. Vijanden konden op die manier niet dichtbij komen, wat de stad lange tijd onneembaar maakte. Het Bossche Broek was destijds een open schootsveld en inundatiegebied. Vandaag de dag is het een prachtig natuurgebied aan de rand van de stad waar je die geschiedenis terug kunt zien.
Anders dan in veel andere steden werden de Bossche vestingwerken nooit volledig gesloopt, met name ook doordat de muren het water tegenhielden. Na hoge waterstanden in 1995 startte het grootschalige plan ‘Versterkt Den Bosch’, dat de vesting in ere herstelde. Er kwamen wandelpaden, parken en bijzondere stadsentrees. Mede hierdoor werd Den Bosch in 2005 uitgeroepen tot Vestingstad van Europa.
De beste manier om de vestingwerken goed te ontdekken? Te voet en te water onder leiding van een deskundige gids. Tijdens de vestingwandeling herbeleef je de strijd tegen vijand en water. De gids neemt je in deze vestingroute mee naar de oude stadsmuren en vertelt over pijl en boog, kanonnen en slimme waterverdediging. Een bezoek aan het Bastionder, met het indrukwekkende middeleeuwse kanon De Boze Griet, maakt het verleden helemaal tastbaar.
Vanaf het water ontdek je de vestingwerken vanaf een andere kant waar je te voet niet kunt komen. Tijdens de Vesting Vaartocht vaar je van 1 april tot 31 oktober onder de stad langs de indrukwekkende muren en grachten van Den Bosch. Je legt aan bij het Bastionder en je vaart door het mysterieuze Hellegat. Een gids vertelt je tijdens de tocht alles over de geschiedenis van de vestingweken.
Bovenstaand deze pagina lees je meer deze geschiedenis. In het kort: ‘s-Hertogenbosch is vanaf haar stichting rond 1185 een vestingstad. Stadsmuren beschermden de inwoners tegen vijanden én tegen het water. In de loop van de eeuwen groeide de vesting uit tot een gordel van ongeveer 6,5 kilometer.
Rondom de vestingwerken worden regelmatig activiteiten en belevingen georganiseerd, zoals wandelroutes en vaartochten met gidsen. Houd onze website in de gaten of neem contact op met het reserveringsbureau voor het actuele aanbod.
De vestingwerken zijn in Den Bosch grotendeels bewaard gebleven, vooral omdat de stadsmuren het water tegenhielden. Vooral aan de zijde van het Bossche Broek is het historische aanzicht van de vesting nog goed te zien.
Je kunt een vestingwandeling boeken voor groepen tot 15 personen, en deze eventueel combineren met bijvoorbeeld een vaartocht. Een groepsarrangement kun je eenvoudig aanvragen middels het online formulier.
De wandeling start bij Balie Parade 12, in het centrum van ‘s-Hertogenbosch. Het exacte vertrekpunt en de starttijd stem je af bij je boeking.
De vestingwandeling duurt ongeveer twee uur. In die tijd neemt een gids je mee langs de belangrijkste muren, bastions en vertelt je verhalen achter de vestingwerken.
Dat is (naast wandelen) de beste manier om de vestingwerken te ontdekken. Tijdens een vaartocht over de Binnendieze en de Vesting vaartocht bekijk je de vestingwerken vanaf een heel bijzondere kant, zowel in de open lucht als onder de stad door.
Het Bastionder is een grotendeels ondergronds bastion op Bastion Oranje. Je ontdekt er de geschiedenis van de vestingstad via een korte film en het indrukwekkende middeleeuwse kanon De Boze Griet.
Den Bosch dankt deze bijnaam aan de moerassen eromheen. Door het land bij dreiging onder water te zetten, werd de stad vrijwel onneembaar voor vijanden.
Laat je inspireren door de leukste local tips en persoonlijke verhalen over Den Bosch. Ontdek verborgen pareltjes, lees ervaringen van andere bezoekers en krijg handige adviezen om jouw dagje uit nóg specialer te maken.
